Küresel emtia piyasasında tarım grubu ürünleri, yılın ilk yarısında hem jeopolitik risklerin hem de iklimsel faktörlerin etkisiyle hareketli bir dönem geçirdi. Özellikle Orta Doğu'daki gerilimlerin enerji ve gübre maliyetlerini artırması, tahıl fiyatlarında yukarı yönlü bir ivme yarattı.
Temel Gıdalarda Yükseliş Eğilimi
Chicago Ticaret Borsası verilerine göre, buğday fiyatları yüzde 16,2, pirinç fiyatları yüzde 24 ve soya fasulyesi fiyatları yüzde 9,2 oranında artış gösterdi. Buğdayın kile başına fiyatı, Haziran 2024'ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Uzmanlar, ABD'deki kuraklık ve gübre maliyetlerindeki artışın buğday ekim alanlarını daraltmasının fiyatları tetiklediğini ifade ediyor. Pirinç tarafında ise Hindistan'ın ihracat kısıtlamaları ve lojistik sorunlar arzı kısıtlayarak fiyatları yukarı taşıyan temel unsurlar oldu.
Pamukta Artış, Kahve ve Şekerde Düşüş
Pamuk fiyatları, ABD'deki don riski ve polyester üretim maliyetlerindeki artışın üreticileri pamuğa yönlendirmesiyle yüzde 19,5 oranında değer kazandı. Buna karşın, Brezilya'da beklenen rekor kahve hasadı ve Vietnam'dan gelen yüksek ihracat rakamları, kahve fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Benzer şekilde, şeker ve kakao fiyatları da olumlu hasat beklentileri ve zayıf talep nedeniyle yılın ilk yarısında gerileme kaydetti.
El Nino'nun Etkisi
Vadeli işlem uzmanı Zafer Ergezen, El Nino hava olayının Uzak Doğu ve Güneydoğu Asya'da yağışları azaltarak pirinç ve pamuk rekoltesini olumsuz etkilediğini vurguladı. Avustralya'daki kuraklığın da buğday üretimi üzerinde endişe yarattığını belirten Ergezen, tedarik zincirindeki aksamaların maliyetleri yükselterek fiyat artışlarını desteklediğini ifade etti. Piyasa analistleri, önümüzdeki dönemde hava olaylarının seyri ve jeopolitik gelişmelerin tarım emtiaları üzerindeki etkisinin süreceğini öngörüyor.
