İtalya'nın en eski cezaevlerinden biri olan Volterra'da, mahkumlar için hayat, sanat yoluyla beklenmedik bir anlam kazanıyor. Kurulduğu günden bu yana yaklaşık kırk yıl geçen Compagnia della Fortezza projesi, profesyonel tiyatrocuları hükümlülerle bir araya getiriyor. Yönetmen Armando Punzo'nun öncülüğünde yürütülen çalışma, ceza infaz kurumunun sınırlarını sanatla zorluyor.
Topluluk, her yıl yeni bir yapımı seyirciyle buluşturuyor. Prodüksiyonların farklı aşamalarında mahkumlar, profesyonel oyuncularla tam bir iş birliği içinde çalışıyor. Bu süreç, sanatın ve kültürün herkese ulaşabileceğini kanıtlarken, katılımcıların kendilerini ifade etmeleri için önemli bir fırsat sunuyor.
Projeye katılanlardan biri olan Giacomo, 2024 yılında bu çalışmaları bildiği için başka bir cezaevinden Volterra'ya naklini talep etmiş. Giacomo, kapalı bir ortamda bulunmasına rağmen tiyatro sayesinde içsel bir açıklık hissettiğini belirtiyor. Genç oyuncu Viola Ferro ise tiyatronun her mekanı dönüştürebileceğini ve sahneye çıkıldığında hapishane duvarlarının geride kaldığını ifade ediyor.
Cezaevi müdürü Valentina Bruno, bu girişimi klasik bir infaz yöntemi olarak değil, bütüncül bir rehabilitasyon yaklaşımı olarak görüyor. Bruno, mahkumların kendilerini yalnızca birer numara olarak değil, değerli bireyler olarak hissettiğini vurguluyor. Bu çalışmanın, hükümlülere topluma geri dönme ve değişmiş bireyler olarak katkı sunma umudu aşıladığı belirtiliyor.
Projenin en çarpıcı yönlerinden biri, oyunların halka açık olarak sergilenmesi. Avlunun sahneye dönüştüğü etkinliklerde, kale surları dekor görevi görüyor. Dışarıdan gelen izleyiciler, tarihi cezaevinin içinde bu özel gösterileri takip edebiliyor. Yazar Maria Nadotti, topluluğun çağdaş tiyatroda giderek azalan hayal gücü ve enerjiyi temsil ettiğini söylüyor.
