Steve Jobs'ın Apple'dan ayrıldıktan sonra kurduğu NeXT şirketinin, Soğuk Savaş'ın son yıllarında ABD istihbarat teşkilatlarıyla gizli bir iş birliği yürüttüğü ortaya çıktı. Sharon Weinberger'ın kaleme aldığı Valley of Death adlı kitapta detaylandırılan bilgilere göre, CIA ve diğer ABD güvenlik birimleri, NeXT bilgisayarlarını uydu görüntülerinin analizi ve sahadaki askeri komutanlara istihbarat aktarımı gibi kritik görevlerde kullandı.
İstihbaratın teknoloji arayışı
1980'lerin ortasında, ABD istihbarat yetkilileri Silikon Vadisi'ndeki bilgisayar devriminin savunma sanayii için taşıdığı potansiyeli fark etti. CIA bünyesindeki özel bir programda görevli olan Joe Romello ve Jeff Harris, Jobs'ın yeni girişimi NeXT'in, kurumun ihtiyaç duyduğu yüksek çözünürlüklü görüntüleme ve ağ paylaşımı özelliklerine sahip olduğunu belirledi. Jobs, o dönemde ticari olarak zorlanan şirketini ayakta tutmak için bu büyük ölçekli siparişleri kabul etti.
İstihbarat kurumları, NeXT bilgisayarlarının donanımında özel grafik kartları ve daha hızlı işlemciler kullanılmasını talep etti. Bu cihazlar, işaretsiz kamyonlarla gizli tesislere taşınarak modifiye edildi ve ardından askeri uçaklarla dünya genelindeki operasyon noktalarına gönderildi. Bu sistem, o dönemde henüz emekleme aşamasında olan internet benzeri bir geniş alan ağı üzerinden istihbarat verilerinin gerçek zamanlı paylaşılmasına olanak tanıdı.
Apple'a dönüşün temelleri
NeXT'in istihbarat dünyasıyla olan bu gizli ilişkisi, şirketin finansal olarak ayakta kalmasını sağlarken, aynı zamanda teknolojik gelişimini de hızlandırdı. NeXT'in geliştirdiği NEXTSTEP işletim sistemi, Jobs'ın 1996 yılında Apple'a dönmesiyle birlikte şirketin gelecekteki ürünlerinin merkezine yerleşti. Bugün kullanılan Mac ve iPhone işletim sistemlerinin temelinde, bu gizli savunma projeleri sırasında olgunlaşan yazılım mimarisi yatmaktadır.
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte savunma harcamalarının azalması ve kişisel bilgisayar pazarının büyümesi, Silikon Vadisi ile Pentagon arasındaki bu yakın ilişkiyi bir süreliğine zayıflattı. Ancak günümüzde yapay zeka ve savunma teknolojileri alanındaki yeni yatırımlarla birlikte, teknoloji devleri ile ulusal güvenlik kurumları arasındaki iş birliğinin yeniden güçlendiği gözlemleniyor.
